الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

221

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

( 1 ) مجلس يازدهم در وفات امير المؤمنين على عليه السلام ( 2 ) بدان كه وفات امير المؤمنين على ( ع ) ، شب جمعه بيست و يكم رمضان سال چهلم هجرت بوده است . در شب نوزدهم آن ماه در مسجد كوفه به شمشير ابن ملجم كه خدايش لعنت كناد مجروح شد و عمر آن حضرت به هنگام وفات شصت و سه سال بوده است . « 1 » ( 3 ) و روايت شده است كه امير المؤمنين عليه السّلام مردم را براى بيعت جمع كرد . عبد الرحمن بن ملجم مرادى براى بيعت آمد و امام او را دو يا سه بار رد فرمود و به هنگام بيعت او فرمود : چه چيزى بدبخت‌ترين اين امت را از انجام شقاوت خود باز داشته است ؟ سوگند به كسى كه جان من در دست اوست ، همانا كه اين ريش من از خون سرم خضاب خواهد شد و دست بر سر و ريش خود نهاد ، و چون ابن ملجم كه نفرين خدا بر او باد پشت كرد ، على اين بيت را خواند : « كمربندهاى خود را براى مرگ استوار كن كه به ديدار آيندهء تو است ، و از مرگ بىتابى مكن چون به وادى تو فرا رسد . » « 2 » ( 4 ) روايت شده است كه ابن ملجم مرادى پيش امير المؤمنين آمد و همراه ديگران بيعت كرد و چون خواست برگردد على ( ع ) او را فراخواند و از او ميثاق و تأكيد گرفت كه مكر نكند و پيمان نشكند و او عهد كرد و گفت : اى امير المؤمنين ! به خدا سوگند نديدم كه نسبت به هيچ كس چنين رفتار كنى و على ( ع ) به اين بيت تمثل جست : « من زنده ماندن او را مىخواهم و او كشتن مرا مىخواهد . چه كسى پوزش خواه اين دوست مرادى تو است ؟ » « 3 » اى ابن ملجم ! برو كه به خدا سوگند نمىبينم به آنچه گفتى وفا كنى .

--> ( 1 ) . اين عبارت از ارشاد شيخ مفيد ، درگذشتهء 413 گرفته شده است . رك . به : ص 5 ، چاپ دار الكتب الاسلاميه ، تهران ، 1377 قمرى . م . ( 2 ) . از همان كتاب گرفته شده است ، ارشاد ، ص 6 . م . ( 3 ) . اين روايت هم در پى همان روايت و در ارشاد ، ص 6 ، آمده است . بيتى كه حضرت على ( ع ) به آن تمثل جسته‌اند به نقل زمخشرى در صفحهء 295 اساس البلاغه و ابن عبد ربه در عقد الفريد ، ص 120 ، ج 1 ، چاپ مصر ، 1948 ميلادى ، از عمرو بن معدى كرب است و براى اطلاع از ديگر ابيات آن به عقد الفريد مراجعه فرماييد . م .